By Mersin TTO 
Üniversite-Sanayi iş birliği kapsamında öğretim üyelerimizin başarılı projeleri sürüyor. Üniversitemiz ve Toros Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş. iş birliği ile yürütülen “Gübrelerin Üretim Sonrasında Fiziksel Özelliklerinin Korunması Amacıyla Alternatif Kimyasal Ürünlerin Sentezi, Karakterizasyonu ve Proses Optimizasyonu” başlıklı proje, TÜBİTAK 2244-Sanayi Doktora Programı kapsamında yürütülüyor. Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Bahadır Kürşad Körbahti’nin yöneticiliğini yaptığı projeyle gübrede yaşanan kekleşme ve tozlaşma sorunu için yeni malzemelerin sentezlenmesi ve patentli yerli ürünlerin elde edilmesi amaçlanıyor.
Yönetici kurumu Mersin Üniversitesi olan projenin yürütücülüğünde Prof. Dr. Bahadır Kürşad Körbahti ve Toros Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş.’den Didem Tümük yer alıyor. Tarımda sürdürülebilirliğin önemine dikkat çeken Prof. Dr. Körbahti, sürdürülebilir tarım alanında gerek Türkiye’de gerek dünya çapında gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetleri ile elde edilen; insan, hayvan ve çevre sağlığına olumsuz etkileri olmayan yöntem ve ürünlerin önem kazandığını söyledi. Prof. Dr. Körbahti Türkiye’nin gübre ihtiyacını karşılamak amacıyla ithalata yapılan bağımlılığı azaltmak ve ülkemizin ham madde potansiyeli araştırılarak bu potansiyele uygun kaplama ve katkı maddelerinin üretimine yönelik Ar-Ge çalışmalarının teşvik edilmesi gerektiğini belirtti.
“Verimi etkileyen en önemli faktör gübrenin kalitesi”
Tarımda verimi etkileyen en önemli faktör olan gübrenin kalitesinin temel olarak fiziksel ve kimyasal özellikler ile belirlendiğini vurgulayan Prof. Dr. Körbahti, kimyasal özellikler tarımsal verim açısından önem taşırken, fiziksel özelliklerin de bozulmaya ve kırılmaya karşı direnç, depolama-elleçleme koşullarında stabil kalma açısından önemli olduğunun altını çizdi. Prof. Dr. Körbahti, gübrenin üretim sonrası depolama ve dağıtım esnasında kekleşmeden akıcı kalması, tozlaşmaya karşı mukavim olması ve normal atmosferik koşullarda açıkta bırakıldığında nem almamasının ürünün uygun fiziksel koşullarda olduğunu gösterdiğini belirtti.
“Gübrenin kimyasal yapısına uygun alternatif iç katkı maddelerinin geliştirilmesi hedefleniyor”
Üretim sonrasında gübre taneciklerinin torba ya da yığın olarak depolandığını, her bir gübre taneciğine etki eden sıcaklık ve basınç nedeniyle gübre taneciklerinde kırılma ya da diğer taneciklerle temas sonucu topaklanma gözlemlendiğine dikkat çeken Prof. Dr. Körbahti şöyle konuştu: “Gübrede gerçekleşen kırılmalar, gübrenin dış koşullara karşı mukavemeti ile ilgili olup, bu problemin giderimi için proje kapsamında gübrenin kimyasal yapısına uygun alternatif iç katkı maddelerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Gübre tanecikleri arasındaki temas ile oluşan topaklanma, hem nem çekme kapasitesi gibi gübrenin kimyasal yapısına hem de sıcaklık, nem ve basınç gibi dış faktörlere bağlıdır. Proje kapsamında alternatif kaplama maddelerinin geliştirilmesi ve bu maddeler için patent alınması ile dış faktörlere bağlı olarak gözlemlenen kekleşme problemine çözüm geliştirilmesini amaçlıyoruz. Ayrıca proje ile çalışmalarda yerli hammadde potansiyelimizin kullanılarak, ülkemizin dışa bağımlılığını azaltmaya yönelik “maksimum fayda, minimum maliyet” bakış açısı ile ulusal imkânlarla üretim yapılması ve endüstriyel uygulamaların geliştirilmesini sağlayacağız.”
“Doktoralı insan gücü yetiştirilecek”
Projeyle gübre sektörüne hizmet edecek doktoralı insan gücü yetiştirileceğini söyleyen Prof. Dr. Körbahti, Toros Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de istihdam edilen 2 Kimya Mühendisi ve 1 Kimyager doktora bursiyeri olduğunu kaydetti. Bu bursiyerlerden Aysu Kayalıoğlu’nun danışmanlığını üniversitemiz Rektör Danışmanı Prof. Dr. Ayla Özer, Barış Saçlı’nın danışmanlığını Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Recep Özen ve Meltem Göktaş’ın danışmanlığını ise Prof. Dr. Bahadır Kürşad Körbahti yapıyor. Öğrencilerimizin lisansüstü çalışmalarından yaptıkları yayınlar ve elde ettikleri çıktılardan TÜBİTAK’ın 2250 – Lisansüstü Bursları Performans Programına başvurarak, yararlanma imkânları da bulunuyor.