By Mersin TTO 
Mersin Üniversitesi Kozmetik Temizlik ve Kimyevi Ürünler Üretim Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi, bilinen adıyla MÜKAM, 2020 yılından bu yana üniversitemizde hizmet veriyor. Merkezde MÜKAM markası altında kolonya, oda kokusu, sıvı sabun, bulaşık deterjanı, çamaşır suyu, yer ve yüzey temizleme ürünleri, bulaşık deterjanı ve parlatıcısı, oto şampuan ve toz çamaşır deterjanı gibi pek ürününün üretimi gerçekleştiriliyor.
Merkez Müdürü Prof. Dr. Belgin Gözmen Sönmez, MÜKAM’ın kuruluş amacı ve faaliyetleri başta olmak üzere MÜKAM bünyesinde üretilen ürünler hakkında bilgi verdi. Tüketicilerin kozmetik ve temizlik ürünleri alırken dikkat etmeleri gereken konulara da değinen Gözmen Sönmez, kozmetik ürünler satın alırken ürün içeriği, ürünün raf ömrü, açıldıktan sonra kullanım süresi, dayanma süresi ve son kullanma tarihine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Gözmen Sönmez “Tüketici temizlik ürünleri satın alırken açıkta ve ambalajlanmamış bu ürünlerden ziyade menşei ve içeriği belirli ürünler tercih etmelidir.” dedi.
- Kozmetik Temizlik ve Kimyevi Ürünler Üretim Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin kuruluş amacı nedir?
Kozmetik Temizlik ve Kimyevi Ürünler Üretim Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (MÜKAM) 17 Nisan 2020 tarihinde kurulmuştur. Amacımız, kozmetik, temizlik ve kimyevi ürünler alanında, Mersin Üniversitesi başta olmak üzere ülke ekonomisine katkı sağlayacak araştırma, geliştirme ve üretim çalışmaları yapmak; test ve analiz hizmeti vermek; üretilen ürünlerin pazarlama ve satışını yaparak tüketicinin kullanımına sunmaktır. Ayrıca yeni ürünlerin araştırılması, geliştirilmesi, üretilmesi, standardizasyonu, kalite kontrolü, patent ve pazarlaması ile ilgili çalışmalar yapmak; ulusal/uluslararası kuruluşlarla bilimsel, teknolojik ve ticari işbirlikleri yapmak, projeler üretmek, danışmanlık hizmeti vermek; ilgili konularda eğitim ve sertifika programları, fuarlar, konferanslar, çalıştaylar, seminerler, kurslar ve bilimsel toplantılar düzenleme diğer amaçlarımız arasında yer almaktadır.
- Merkezin faaliyetleri hakkında kısaca bilgi alabilir miyiz?
Merkezin kuruluşunun pandemi dönemine denk gelmesiyle, merkezimizde dezenfektan üretimine başlanmıştır. Normalleşme sürecinin başlaması ile farklı temizlik ürünleri üretimine ve satışına geçilmiştir. Ürünlerin marka ismi 2023 yılında “MÜKAM” olarak belirlenmiş olup Marka Tescil Belgesi Mersin Üniversitesi adına alınmıştır. Merkez, bir müdür, iki müdür yardımcısı, bir öğretim görevlisi, bir destek personeli ve bir kısmi zamanlı çalışan öğrenci olmak üzere 6 kişilik bir ekipten oluşmaktadır. Staj döneminde 2 stajyer öğrenci merkezimizde stajını gerçekleştirecektir. Merkez Müdür yardımcılarından Dr. Özkan Görmez Analitik Kimya, Doç. Dr. Selda Doğan Çalhan Eczacılık Fakültesi Farmasotik Biyoteknoloji Anabilim Dalında bulunduğu için hem temizlik hem kozmetik alanındaki çalışmalar dengeli bir şekilde yürütülmektedir.
Merkez olarak içeriği bilinen, üretim koşullarına dikkat edilerek hazırlanmış, etkili temizlik sağlayan ürünlerin üretimi yapılmaktadır. Merkez bünyesinde var olan Ar-Ge laboratuvarında kozmetik, temizlik ve kimyevi ürünlere yönelik yeni formülasyonlar üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Ayrıca merkezimiz, ilgili alanda üniversiteye bağlı fakülte/yüksekokul ve meslek yüksekokullarındaki ön lisans, lisans ve lisansüstü öğretim programlarında staj, tez projeler ve araştırma projeleri için çalışma alanı, materyal ve hizmet sağlamaktadır. Merkezin amaçları doğrultusunda kamu, kurum/kuruluş ve tüzel kişilerle ulusal/uluslararası bilimsel, teknolojik ve ticari iş birlikleri kurmak ve projeler gerçekleştirmek üzere çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Bilimsel bilgiyi ve geliştirdiğimiz formülasyonları akademik ve sektör paydaşları ile paylaşmak için kongre katılımlarımız devam etmektedir.
- Merkez bünyesinde kişisel bakım ürünlerinden temizlik ürünlerine kadar çeşitli üretimler gerçekleştiriyorsunuz. Bu ürünler hakkında bilgi alabilir miyiz?
Merkezimiz bünyesinde MÜKAM markası altında kolonya, oda kokusu, sıvı sabun, bulaşık deterjanı, çamaşır suyu, yer ve yüzey temizleme ürünleri, bulaşık deterjanı ve parlatıcısı, oto şampuan ve toz çamaşır deterjanı gibi ürünlerin üretimi, gelen talepler doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. Merkezde 2022 yılında 10 çeşit ürün mevcut iken 2024 yılında ürün sayısı 20’ye ulaşmıştır. Merkezimizde 2023 yılında farklı ambalaj boyutlarında ve farklı ürünlerde 10 bin 460 adet ürün satışı gerçekleştirilmiştir. Üniversite olarak kendi markamız altında ürünler geliştirirken, İdari Mali İşler ile Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlıklarımızın desteği ile üniversitemizde bu ürünleri kullanmaktayız. Üniversitemiz ismi altında üretilen ürünlerin içeriği standartlara uygun olarak hazırlanmakta ve kalite kontrolü gerçekleştirilmektedir. Ayrıca Ar-Ge yapılan kozmetik formülasyonların mikrobiyolojik analizleri için MEİTAM’dan hizmet alımı yapılmaktadır.
- Ürünlerinizi üniversite çalışanları satın alabiliyorlar mı? Yine kente satış hizmetiniz bulunuyor mu?
MÜKAM marka temizlik ürünleri üniversitemiz çeşitli birimleri ve yemekhanede kullanılmaya devam etmektedir. Aynı zamanda talep üzerine ilçe belediyelerimize temizlik malzemelerinin satışı gerçekleştirilmektedir. Merkezimizde perakende satış da yapılmaktadır. Bu ürünleri idari ve akademik personelimizin tercih etmesi; olumlu geri dönüşlerde bulunmaları bizlere önemli bir motivasyon sağlamaktadır. Merkeze ait web sayfasında ürün listesi ve fiyat listesi yer almaktadır. Yine web sayfasında yer alan telefon ve e-mail adreslerini kullanarak siparişler verebilirler. Merkezimiz Fen Fakültesi zemin katında yer almaktadır. Ayrıca sosyal medya aracılığıyla merkezi “meu. mukam” instagram adresinden takip edebilirsiniz. MÜKAM olarak amacımız temizlik malzemeleri üretimine odaklı bir merkezden çıkarak kozmetik ve çeşitli kimyevi maddelerin araştırılması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalarda bulunmaktır. Merkezi temsilen 30 Kasım – 2 Aralık 2023 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilen 7. Uluslararası Kozmetik Kongresine “Multifonksiyonel Ürünler ve Sürdürülebilir Dünya” temasıyla hazırlamış olduğumuz “Doğal Balmumu ve Papaver Rhoeas L. Ekstraktından Dudak Balsamı Formülasyonu Tasarımı” ve “Topikal Uygulamaya Yönelik Arı Ürünleri İçeren Onarım Bakım Formülasyonu” başlıklı çalışmalar, Müdür yardımcıları Doç. Dr. Selda Doğan Çalhan ve Dr. Özkan Görmez tarafından sunulmuş ve ilgi görmüştür. Bu tip çalışmaların artarak devam etmesi ve ticarileştirilmesi en büyük hedefimizi oluşturmaktır.
- Kozmetik ve temizlik ürünleri satın alırken nelere dikkat etmeliyiz? Bu konudaki tavsiyelerinizi alabilir miyiz?
Bu soruyu cevaplarken iki alt başlık altında özetlemek istiyorum; kozmetikler ve temizlik ürünleri. Kozmetik Ürünler Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesi gereğince, kozmetik ürün; insan vücudunun dış kısımlarına; epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar vb veya dişler ile ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek, bunları korumak, iyi bir durumda tutmak veya vücut kokularını düzeltmek olan bütün madde veya karışımları kapsamaktadır. Günlük hayatımızın birer parçası olan ve doğduğumuz günden itibaren kullandığımız kozmetik ürünlerinin kullanımı insanlık tarihi kadar eskidir. Kozmetik sektörü günümüzde gerek Türkiye, gerekse dünya pazarında önemli bir yere sahiptir. Kozmetik ürün satın alırken estetik görünüm, fiyat aralığı ve pazarlama stratejilerinin tüketicinin satın alma davranışını önemli oranda etkilediğini çalışmalar göstermektedir. Ancak kozmetiklerin kalite standardizasyonlarına sahip olması, sağlık ve çevre üzerindeki etkileri de muhakkak göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bağlamda kozmetik ürün satın alırken ürün içeriği, raf ömrü, açıldıktan sonra kullanım süresi, dayanma süresi ve son kullanma tarihine dikkat edilmelidir. Ayrıca manipülasyona son derece açık olan kozmetik ürünler tercih edilirken ürün menşei, üretici firma ve güvenilirliği göz önünde bulundurulmalıdır. Kozmetik ürün satın alırken ekonomik ve estetik kaygılar, insan ve çevre sağlığının önüne geçmemelidir.
Yaşamın birçok alanında yaygın şekilde kullanılan temizlik ve kişisel bakım ürünleri günlük rutinimizde önemli bir yer tutmaktadır. Temizlik ürünlerinin güvenli ve bilinçli şekilde kullanılması hijyenik ve sağlıklı bir yaşam sürmemize yardımcı olmakla birlikte, güvenli olmayan şekilde kullanıldığında sağlığımız ve çevremiz için önemli riskleri de beraberinde getirir. Bu noktada temizlik ürünlerinin, ürün içeriği, yasal güvenlik bilgileri ve kullanım talimatı etiketinde yer almalıdır. Tüketici temizlik ürünleri satın alırken açıkta ve ambalajlanmamış bu ürünlerden ziyade menşei ve içeriği belirli ürünler tercih etmelidir.
- Merkez olarak ürünleriniz konusunda ileride herhangi bir patentleşme ya da markalaşma amacınız bulunuyor mu?
Merkezin amaçları doğrultusunda yer alan ürün geliştirme, eğitim, danışmanlık ve analiz alanlarında hizmet verebilmek için Sayın Rektörümüz Prof. Dr. Erol Yaşar ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Hakan Öztürk’ün destekleri sonucu merkeze sağlanan güdümlü proje desteği ile bir Ar-Ge laboratuvarının oluşturulmasına başlanmıştır. Bu proje sayesinde başta Merkezde üretilen MÜKAM marka ürünlerin TSE belgesi alabilmesi için gerekli laboratuvar koşulunun sağlanması gerçekleştirilecektir.
Merkezimizde Ar-Ge çalışmaları ile sürdürülebilir, çevreci ve doğal temizlik/kozmetik ham madde ve ambalaj ürünlerinin geliştirilmesi ve bu alanlarda çalışmaların arttırılması amaçlanmaktadır. Merkezimiz Kozmetik Ar-Ge biriminde, özellikle son yıllarda artan bir ivmeyle çalışılan yeni nesil kozmetik taşıyıcı sistemler, doğal ekstraktlar ve polimerler ile geliştirilen yeni formülasyonlar üzerine çalışmaları devam etmektedir. Bu noktada geliştireceğimiz yeni formülasyonlar için formülasyon patent başvurusunda bulunulması planlanmaktadır.
KUTU ÇILACAK: Prof. Dr. Belgin Gözmen Sönmez kimdir?
Uludağ Üniversitesi mezunuyum, Yüksek Lisans ve Doktora Eğitimimi Çukurova Üniversitesi’nde tamamladım. 2004 yılından itibaren Mersin Üniversitesi’nde çalışmaktayım Fen Fakültesi Kimya Bölümünde Analitik Kimya Anabilim dalı başkanıyım. 2023 yılında Sayın Rektörümüzün takdiri ile Temizlik Kozmetik ve Araştırma Merkezine, Merkez Müdürü olarak görevlendirildim.